„არა ყოველმან, რომელმან მრქვას მე: უფალო, უფალო!..“


ფილმ „მონანიების“ ეკრანზე გამოსვლის 15 წლისთავისათვის

*პირველად გამოქვეყნდა გაზეთში „მერიდიანი 44“ (2 – 4 აგვ., 2000 წ.). წინამდებარე წერილი ქვეყნდება ჩემეული თავდაპირველი სახით და ამოკლებული ადგილების აღდგენით.

ცნობილი კინოტრილოგიის  დამასრულებელ ნაწილზე საუბრისას, შეუძლებელია გავექცეთ იმ სიმწვავეს, რომელიც გამოწვეულია კონტრასტული განსხვავებით მონანიების იდეასა და ქართულ სინამდვილეს შორის. საზოგადოებამ ძალზე ადვილად დაივიწყა ის ზნეობრივი და რელიგიური საკითხები, რაზეც ის ასე კატეგორიულად მსჯელობდა უახლოეს წარსულში.

ფილმი, მიუხედავად იმისა, რომ მან წამოჭრა მანამდე მივიწყებული რელიგიური საკითხები, გაიმარჯვა მრავალ კინოფესტივალზე და გამოიწვია ფურორი მთელ საბჭოთა ბანაკში, არის ვიწროკონიუნქტურული კინონაწარმოები. მან დაკარგა აქტუალობა გორბაჩოვისეული გარდაქმნის ეპოქის უსახელოდ დასრულებისთანავე. ნეოლიბერალიზმის შემოსვლამ და ფულის კულტის დამკვიდრებამ ფილმში აღძრული პრობლემატიკა მალევე მისცა დავიწყებას. რელიგიური საკითხები ფილმში წინ წამოწეულია მხოლოდ როგორც მამხილებლური კონტრარგუმენტაცია.  ე. ი. ფილმი აგებულია საბჭოთა სინამდვილის ისეთ მხილებაზე, რომელიც ახდენს რელიგიური საკითხების ყალბ აქტუალიზაციას.  ეს ფილმი ერთ-ერთი უმთავრესი ფაქტორი იყო, რამაც რელიგიის პროფანაციას შეუწყო ხელი და მცდარი გზით წარმართა ქართველთა შეგნება.

საქართველოში დამკვიდრებული თვალსაზრისის საწინააღმდგოდ მინდა ვთქვა, რომ სოციალიზმი და ბოლშევიზმი არ ყოფილა სატანიზმი. ამის მტკიცება უაზრობაა. ის ვინც 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციას სატანურად რაცხს, გულისხმობს, რომ რევოლუციამდე არსებული ჭეშმარიტად ღვთიური იყო და რაც საბჭოთა სისტემის უარყოფის შემდეგ დამკვიდრდა, ის ასევე ღვთის მადლითაა მოსილი. საკითხის სირთულე ბოლშევიზმის სატანურობაზე მომსჯელეს აიძულებს გულისხმობის ფარგლებს არ გასცდეს და არ შევიდეს მოვლენათა არსში. ასეთი მცდელობა თავდაყირა დააყენებს მის არგუმენტაციას რევოლუციის სატანურობაზე.  ამ მიზეზით არის, რომ ამდენი ლაპარაკი სატანიზმზე ფუჭსიტყვაობაა, რომელიც ყველას ართობს და არავისგან არას მოითხოვს.

ფილმში ეკლესია და რელიგია წარმოდგენილია არა მხოლოდ სოციალური იდეების ალტერნატივად, არამედ პანაცეად. ფილმმა დააკვიდრა მცდარი შეხედულება, რომ ოქტომბრის რევოლუციამდელი და ბოლშევიზმამდელი საზოგადოება იდეალური იყო და რელიგიას ყველა კითხვაზე პასუხი მზად ჰქონდა.

წინამორბედი პოლიტიკური სისტემის უარყოფისას, უარყოფის გასაიოლებლად ყოველთვის ცდილობენ უტრირებული სახით წარმოაჩინონ უზნეობა და ყოველივე მანკიერი სისტემას მიეწერება. ამ დროს არ ცდილობენ განასხვავონ სისტემის გავლენით წარმოქმნილი უზნეობა ადამიანის სიმდაბლისაგან მომდინარე უზნეობისაგან. ეს განზრახ დაშვებული აღრევა ყველაზე მეტად რელიგიური საკითხების განხილვას ვნებს. ეს იწვევს ისეთი რთული საკითხების გამარტივებას, როგორიცაა მესიანიზმის იდეა, იმედის და მოლოდინის იდეა. ამან გაამედგრა ის აპოსტასია, რომ დემოკრატია, ლიბერალ-კაპიტალიზმი ღვთის ნიშნით აღბეჭდილ წყობად და ნეტარი ჟამის დადგომად იქნა მიჩნეული.

ქართველთა შეგნებამ ფილმ „მონანიებაში“ მოცემული პოსტულატები ჭეშმარიტებად მიიჩნია და მთელ რიგ საკითხთა სირთულე შეუმჩნეველი დატოვა. მან ყურადღება გაამახვილა მხოლოდ ფილმში ასახულ გროტესკზე. უტრირებისა და გროტესკის ხერხი გამოიყენებოდა საფრანგეთის რევოლუციის დროს, როცა უარყოფილ იქნა არისტოკრატია, მონარქია და ზღვა ლიტერატურა შეიქმნა სამეფო კარის ვერაგობასა და არისტოკრატიის გახრწნილებაზე.  უტრირებისა და გროტესკის ხერხს მიმართავდნენ განმანათლებლები და ათეისტები, როდესაც ისინი ანტიკლერიკალურ  ნაშრომებს ქმნიდნენ და ღმერთის არსებობის უარყოფას ახმარდნენ თავის უნარს. ამავე ხერხით ებრძოდნენ ბოლშევიკები ცარიზმსა და მართლმადიდებლობას.  ზემოთ ჩამოთვლილებმა შექმნეს რევოლუციონიზმის ეპოქა და ახალი შესაძლებლობა ისტორიული სვლისა. უტრირებისა და გროტესკის ხერხებს იყენებდა ანტისაბჭოთა დისიდენტურაც, მაგრამ მათ არა რა ეპოქა არ შეუქმნიათ. მათ გავლილზე დარჩა მარცხი, გავერანება და უიდეობა.

უარყოფის მიზნით გროტესკი ხშირად გამოიყენება ხელოვნებაში, მაგალითად, ბოსხის, გოიას და სხვათა მიერ. კინოხელოვნება ერთიასად ზრდის გროტესკის გამოყენების შესაძლებლობას. თენგიზ აბულაძის „მონანიება“ არის  კინემატოგრაფიული გროტესკის ნიმუში. მხოლოდ გროტესკული ჩვენებითღა არწმუნებს რეჟისორი მნახველს, თუ როგორ დაეცა ადამიანი საბჭოთა სისტემაში. საფლავის მთხრელი ქალის გასამართლება, კუბოს გარშემო დიაცის როკვა და სხვა ამგვარი კადრები მიზნად ისახავს საბჭოთა სისტემისა და ათეიზმის უზნეობის წარმოჩენას. ამ ფილმში ნაჩვენები ანტისამყარო უმტკიცებს მნახველს საბჭოთა სისტემის სასაცილო სიმახინჯეს. ამ კინოსურათმა ვერ აიძულა საზოგადოება ჩაძიებოდა საკუთარ თავს, თავის რევოლუციურ წარსულს. საზოგადოებამ ეს ფილმი ჩვეული ტრაფარეტული კეთილსიტყვაობით მიიღო. დღემდე ხალისით იმეორებენ ფრაზებს ამ ფილმის დიალოგებიდან. მონანიების ქრისტიანული მცნება მხოლოდ ბოლშევიზმის განსაქიქებლად ახსენდებოდათ. თავად მონანიება მისი სიმძიმის და ბუნდოვანების გამო არავის ახსოვდა.

ფილმში გამოყენებული გროტესკული ხერხები კონსიუმერული საზოგადოების მთვლემარე ცნობიერებაზე მხოლოდ გროტესკულ გავლენას ახდენს და აძლიერებს ისედაც უკიდურეს ზღვარამდე მისულ  ზერელე მამხილებლობას. აქ აღსანიშნავია ქართველებში დამკვიდრებული დედის ინცესტზე დაგინების ჩვევა. დაუწერელი ზნეობრივი ნორმების არარსებობის გამო საკუთარი სიმართლის  დამტკიცების ყველა სხვა ხერხი და სხვაგვარი დაგინება არადამაჯერებლად და არასაკმარისად მიჩნევა ქართველთა შორის.

ფილმის შემქმნელს სურდა ეჩვენებინა, რომ საზოგადოება სიცრუით მოცულია და ამაში ბრალი ედება ათეისტურ ბოლშევიკურ  სისტემას. პრობლემა ის არის, რომ ეს სიცრუე ვერ დაიძლია საბჭოთა სისტემის უარყოფით და ეკლესიათა შენებით. საქართველოს დღევანდელი სინამდვილე  ფილმ „მონანიების“ გაგრძელებისათვის გაცილებით მეტ შესაძლებლობას იძლევა. ამ სინამდვილეში ქართული ანტისამყარო მთლიანად განხორციელდა. რატომ არის, რომ პოსტსაბჭოთა ადამიანი ისევ არასიმართლისამებრ ცხოვრობს? თუ სიცრუე გუშინ მას აღაშფოთებდა, დღეს ის დუმს. აქ საკითხავია, იყო თუ არა მისი ადრინდელი აღშფოთება გულწრფელი?

არავის არაფერი მოუნანიებია და მამათა ცოდვების გამო შვილნი სინდისს არ შეუწუხებია. მამები ისევ ისე იმოძღვრებიან დემოკრატიაზე და ერისკაცობენ.  აბელთა ოჯახები  ამაყად დაიარებიან ეკლესიებში, ხოლო აბელები ახალ ეპოქაზე უბნობენ. აბელები ინათლებიან და სანთლებს ანთებენ. უცნაური იყო ქართული ქრისტიანობა წარსულში, როცა ეკლესია ბატონყმობის უსამართლობას ვერ ამჩნევდა და იმქვეყნიურ ცხოვრებაზე მიუთითებდა იქ, სადაც საამქვეყნო ფიქრი და მუშაკობა იყო საჭირო. უცნაურია დღეს ქართული ქრისტიანობა, რომლის მიმტევებლობა არა სათნოებისაგან, არამედ სულის უძლურებისა და მრევლის უზნეობისაგან გამომდინარეობს.

რა გაბედულება აბედინებს ადამიანს ღმერთზე ლაპარაკით მოაჩვენოს თავი ზნეობრივ კაცად, როცა ის გაცილებით უზნეოა, ვიდრე მის მიერ უარყოფილი ათეისტი წინამორბედი?  რას ნიშნავდა პოლიტიკური განცხადებების დამაბოლოებელი შეძახილი: „ჩვენთან არს ღმერთი!“ ? ნიშნავდა თუ არა ეს, რომ პოლიტიკა რელიგიური დოქტრინის თანახმად იგებოდა და პოლიტიკის ქრისტიანიზაცია ხდებოდა?

ღმერთზე მოლაპარაკე პოსტსაბჭოთა ადამიანი სინამდვილეში ღმერთის მკვლელია. სამყარო უღმერთოა და პოსტსაბჭოთა სინამდვილეში არ დაწყებულა იმის გააზრება, თუ როგორ შეიძლება ღმერთი მომკვდარიყო. უსასოო და მოტყუებული პოსტსაბჭოთა ადამიანისათვის ღმერთზე უბნობა უკანასკნელ სასოებად რჩება. არა გააზრება მესიანისტური სასოებისა და უფლის სამართლის გამარჯვებისა იმ სამყაროში, რომლის თავადი ეშმაკია, არამედ ისეთივე უბნობა ღმერთზე, როგორც უბნობენ რაღაც პოლიტიკურ საკითხზე. ეს მიიჩნევა იმის უდავო დასტურად, რომ პოსტსაბჭოთა ადამიანმა იწამა ღვთისა. ღმერთზე ამდენი ლაპარაკი სინამდვილეში არის ის ressentiment, რომელმაც სრულიად განმსჭვალა საზოგადოება და რომელიც ახლანდელი დროის ძირეულ ნიშნად იქცა. სულის დისციპლინის არქონის გამო პოსტსაბჭოთა ადამიანს არ ძალუძს თვალი გაუსწოროს ბოროტების სიდიადეს და შეძრწუნებული ღმერთზე უბნობისაგან გამოელის საშველს.

ზემოთ ვთქვი, რომ  ფილმი, მიუხედავად მასში წამოწეული რთული პრობლემატიკისა,  ვიწროკონიუნქტურული, გარდაქმნის დოქტრინის დროის ფილმია და ეს კონიუნქტურულობა კარგავს ფილმში წარმოჩენილი თემების მასშტაბურობასა და დილემურობას. ასეთივე მანერით შეიძლება შეიქმნას ფილმი, მაგალითად, შუა საუკუნეების მონარქიულ საზოგადოებასა და ინკვიზიციაზე, ან ანტიკურ საზოგადოებაზე, თუ ამას პოლიტიკური კონიუნქტურა მოითხოვს. ფილმმა „მონანიებამ“ ვერ გაუძლო დროის დენას და როდესაც 1995 წელს შესრულდა 10 წელი მისი ეკრანზე გამოსვლიდან, ეს თარიღი არ გაახსენდათ იმ საზოგადოებაში, რომელიც წლების მანძილზე ამ ფილმის დიალოგებით მეტყველებდა და დისკუსიისას ყოველთვის მასზე მიუთითებდა.  სხვა არის დაუსრულებელი ლაპარაკი ბოლშევიკური ტერორის სისასტიკეზე და სხვა არის ის საკითხი, თუ რატომ ვერ შეძლო პოსტბოლშევიკურმა საზოგადოებამ მონანიება. რატომ იქცა მრავალგზის წარმოთქმული სიტყვა „კათარზისი“ უაზრობად?  პოსტბოლშევიკური საზოგადოების  უზნეობამ  მალევე გაცრიცა ის რეპრესიული სისასტიკე, რომელიც ხდებოდა 1921 – 37 წლებში. თუ საზოგადოება ასე გულმართლად იყო აღშფოთებული ბოლშევიკური ტერორის სისასტიკით, მაშინ მას უკვე 1995 -6 წლებისათვის უნდა მიეღო ლუსტრაციის კანონი, რაც დასაწყისი კი არა, არამედ დასასრული იქნებოდა პოსტსაბჭოთა ადამიანის მონანიებისა და განწმენდისა. ეს დაადასტურებდა იმას, რომ განვლილ დროში, 1989 – 91 წლებში, როდესაც ანტიკომუნიზმი და ეკლესიასთან დაბრუნება მიიჩნეოდა ზნეობის აღდგენის ერთადერთ სწორ შესაძლებლობად, საზოგადოება მოემზადა იმისთვის, რომ მონანიების სიმძიმე ეტვირთა. ლუსტრაცია უპირველესად ნიშნავს განწმენდას და ის ბერძნული „კათარზისის“ შესატყვისია.

ქართველობამ მიიჩნია, რომ მას შეეძლო რელიგიური ზნეობა და პასუხისმგებლობა ეტვირთა. ამ დროს მას ადამიანური თანაცხოვრების მარტივი წესების დაცვაც არ შეუძლია. ეს შეუძლებელია დაბრალდეს  „70-წლიან ტოტალიტარულ წარსულს“.   პოსტბოლშევიკურ ქართულ საზოგადოებაში მონანიება შეუძლებელია!  მონანიება, ქრისტიანობის შვიდ საიდუმლოთაგან ერთ-ერთი, ისევე როგორც ქრისტიანობის სხვა მცნებები იქცა საგაზეთო მასალად და მათზე საუბრის სიადვილე, მათი საგაზეთო ხელმისაწვდომობა ქმნიდა რელიგიისაკენ მობრუნების ილუზიას. რელიგიურ საკითხებზე ამდენი ლაპარაკი იქცა საზოგადოების იმ მანკიერებად, რომელიც ჯიუტად საღდებოდა ზნეობის მონაპოვრად.

ქრისტიანული ღირებულებანი მიემართება იმ მესიანიზმისაკენ, რომელიც ასე გულმოდგინედ იქნა განქიქებული. მესიანისტური იდეისა და ესქატოლოგიური სწავლების გარეშე რელიგია არ შეიძლება არსებობდეს. პოსტსაბჭოთა ქართული რელიგიურობა არის  პროფანაცია. ესაა რელიგიურობა, რომელიც მესიანისტურ მოლოდინს მოკლებულია და ყოველი ხერხით ცდილობს სარწმუნოებრივი სიმძიმისაგან თავის არიდებას. ამის გამო სინანული უცხოა საზოგადოებისათვის. „ესრეთ იყოს სიხარული ცათა შინა, ერთისათვის ცოდვილისა, რომელმან შეინანოს, ვიდრეღარა ოთხმეოცდაათცხრამეტთა მართალთა, რომელთა არ უხმს სინანული“ (ლუკა, 15: 7). მაგრამ პოსტსაბჭოთა ადამიანი არც მართალთა შორის არის და არც მონანიე ცოდვილია. საბჭოთა პერიოდის გასრულების შემდგომ უზნეობა უფრო გაიზარდა, მაგრამ არც საზოგადოებას და არც ეკლესიას არ ძალუძს რაიმე იღონოს მის აღსაკვეთად. ქართული მართლმადიდებლობის იდეამ ვერ აღმოფხვრა საერთო უიდეობა საზოგადეოებაში. ეკლესიამ რაიმე განსაკუთრებული კი არ აღასრულა საბჭოთა პერიოდის სატანურად მიჩნევით, არამედ ის დაუბრუნდა რევოლუციამდელ მდგომარეობას, რამაც წინააღმდეგობაში ჩააგდო  ეკლესია და მართლმადიდებლური დოქტრინა. თუ საბჭოთა წყობილება სატანური იყო, რის გამო მიიჩნევა მისი მომდევნო ლიბერალ-კაპიტალიზმი ღვთივსათნო წყობილებად? აი ამ უარსებითეს კითხვას ვერ გასცა პასუხი ეკლესიამ 1991 წლიდან დღემდე.

რელიგიური ზნეობის საკითხებისადმი ქართველი გულგრილია და ის მუდამ კომპრომისს თანხმდებოდა, რაც საკითხის გადაწყვეტას სულაც არ ნიშნავდა. ქართული ბუნებისათვის უცხოა რელიგიური ძიება და თვითმკვლელობა რელიგიური ან ფილოსოფიური იდეისათვის.  ფილმ „მონანიებაში“ თორნიკეს თვითმკვლელობა უგუნური ბალღის უწვრთნელი სულის აფექტი უფროა, როცა მას მამამ აგინა, ვიდრე სისტემისათვის დამახასიათებელი უსინდისობის მხილება.

სინანულისაგან შორს მდგარ საქართველოში ისევ აბელთა ოჯახები არიან ქვეყნის სათავეში. ჩეკისტი ვარლამის გვამი ისევ დაუმარხავია და ამავე დროს ვარლამის სახელი აბელთათვის სათაყვანებელია. ქართულ სინამდვილეში ვარლამის და აბელის  მამხილებელი თვითონ იქცა ვარლამად და აბელად. გუშინდელი ჩაგრული, რომელიც ღმერთისა და სამშობლოს სახელით იმხილებოდა, დღეს თვითონ იქცა მოძალადედ და მატყუარად.  აბელთა შვილები დღეს საერთაშორისო ორგანიზაციებში, საელჩოებსა და სახელისუფლო აპარატში არიან. არაფერი მათ საკუთარ ხალხთან არ აკავშირებთ და ეს ქვეყანა მათთვის გამორჩენის ასპარეზია. საზღვარგარეთ განსწავლულებაზე მითითებით ისინი თავისი ქვეყნისაგან უცხოობას ფარავენ და ამართლებენ. ისინი მოდიან სახელისუფლო პოსტებზე, რომელნიც მათ ლამის საშვილიშვილოდ გარანტირებული აქვთ.  შეუძლებელია ლიბერალმა თორნიკეებმა არ იცოდნენ, რომ მათ მშობლებს სიმდიდრე თანამოძმეთა მოტყუებითა და ქვეყნის გაღლეტით აქვთ ნაშოვნი და არა იმიტომ, რომ ისინი უნარიანი ბიზნესმენები არიან. დასავლეთის უნივერსიტეტებში განსწავლული თორნიკეები დაუფარავი ქედმაღლობით უცქერენ თავის თანამოძმეებს და არისტოკრატობის პრეტენზიით გამოდიან. ის, ვისაც საქვეყნო საქმისათვის არ უტანჯია და ვის წინაპარსაც წვეთი სისხლი არ დაუღვრია საერთო საქმისათვის, წინამძღოლად გამოსვლას ლამობს. აბელთა და თორნიკეთა არისტოკრატობა საზიზღარი ნაზავია კინტოობისა, ძველბიჭობისა და მედროვე ინტელიგენტობისა. აბელი საბჭოთა სისტემის მიერ გათარხნებული მდაბიოა, ვისი წინაპარიც ბოლშევიკური ტერორის დროს ქართველ არისტოკრატებს ხვრეტდა. უფრო ადრე აბელი მენშევიკი მტარვალი იყო. აბელი წინაპართა წარსულის დასამალად ყველაფერს აკეთებს და მისთვის სინანული სასაცილოა. აბელთა ცოლები თავისი არსებობით აქარწყლებენ ლეგენდას ქართველი ქალის  მაღალ ზნეობაზე. ქართველი ქალი ის პრობლემაა, რომელიც საზოგადოების დაცემასა და დაშლას უწყობს ხელს.

დღეს აბელსაც და თორნიკესაც თავი მართლად და გამარჯვებულად მიაჩნიათ. არა ქრისტეს, არამედ ბოღმისა და შურისგების ღმერთს უნთებენ სანთელს. მათ შეიძლება მხოლოდ ბუნდოვნად იგრძნონ, რომ ის, რამაც მათ გამარჯვება და სიმდიდრე მისცა პოსტსაბჭოთა დროში,  არაადამიანურად მზაკვარია. აბელთა ბოროტება მასთან შედარებით მხოლოდ ბალღის თამაშია.

თორნიკეობა მისაბაძად იქცა და ყველა ცდილობს მისებრ ჰედონისტურად იცხოვროს. თორნიკე დაუფარავი ზიზღით შესცქერს თავის თანამემამულეთა ჯახირს საარსებო პურისათვის. არა თორნიკე გადაიხდის გაფლანგული უცხოური კრედიტების პროცენტებს. აბელი კი მის მიერვე მოტყუებულ თანამოძმეთ ვალად ჰკიდებს იყვნენ სათნონი და ის მათ ეკლესიაზე მიუთითებს.

ფილმმა „მონანიებამ“ ხელი შეუწყო იმ აზრის დამკვიდრებას ქართველთა შეგნებაში, რომ ათეიზმი უზნეობაა და ეს უზნეობა მხოლოდ რელიგიით უნდა ყოფილიყო დაძლეული. მაგრამ უზნეობა ათეიზმი კი არა, არამედ ღმერთის სახელს ამოფარებული რელიგიის პროფანაციაა. ახალი, ლიბერალური დროის ადამიანმა ვერ შეძლო ღმერთზე მუდმივი მითითებით გამხდარიყო ზნეობრივი. აი ეს არის პრობლემა და აქედან უნდა დაიწყოს მსჯელობა პოსტსაბჭოთა აზროვნების თავისებურებაზე.  ათეიზმი მხოლოდ ეკლესიათა ნგრევა და სამღვდელოთა დევნა არ არის, ისევე როგორც რელიგია არ არის მხოლოდ ინკვიზიცია და მეცნიერების დევნა.

თუ დასავლეთში აღტაცება გამოითქვა ფილმ „მონანიების“ მიმართ, ეს ფილმის დებულებათა სისწორის მტკიცებას ვერაფერში წაადგება. ფილმმა დასავლეთში ანტიკომუნიზმისა და ანტირუსიზმის მორიგი ტალღა გამოიწვია და სულ ეს იყო. დასავლელი ფილისტერისათვის ეს ფილმი რაღაც კინემატოგრაფიულ ეგზოტიკას წარმოადგენდა და მასში აღძრული საკითხები მისთვის შორეული დარჩა. „მონანიება“ როგორც გროტესკული კინემატოგრაფიული სიახლე დასავლეთში მალევე დაიფარა სხვა კინოსიახლეებით.

სულ სხვაა ფილმი „ნატვრის ხე“, მანამდე ფილმი „ვედრება“. ერთიც და მეორეც ქართული კინოხელოვნების შედევრებია და მათში ჩანს ქართული რასის სული. ორივე ფილმი დროზე მაღლა დგას. მათში ნაჩვენებია ადამიანური ცხოვრების ფილოსოფიური სიღრმე და ტრაგიზმი. „მონანიებაზე“ ამას ვერ ვიტყვით. ის ისევე სწრაფად დაძველდა, როგორც გაზეთი. ეს ფილმი არის ქართველთა სირცხვილი!

ამდენი ცოდვის შემდეგ სინანულის ვერშეძლება არის ქართველობის უძლურებისა და დამარცხების მაჩვენებელი რელიგიურ გზაზე. ამ დამარცხების დამანგრეველ შედეგებს საზოგადოება ვერანაირად ვერ აიცილებს. მაშ რისთვის იყო გამუდმებული საუბარი ეკლესიაზე, ღმერთზე? ესეც არა და მაშ რაღა?  გზა, რომლითაც საქართველო ტაძრისაკენ წარემართა,  ქრისტიანული სინანულის გზა  არ იყო. ხოლო ტაძარი არა სიწმინდისა და სათნოების სავანე, არამედ სიცრუისა და შურისგების შესაკრებელი აღმოჩნდა, რომელიც ქართველთა გულებშია დამკვიდრებული. ადამიანის კრიზისი ტაძრისაკენ სავალი გზით არ დაძლეულა და არც ტაძრად მისვლა არის ის საბოლოო ალაგი, სადაც ადამიანური არსებობის პრობლემა ამომწურავად გადაწყდებოდა. პლურალიზმის დროს ადამიანის კრიზისი უფრო გაღრმავდა და უჩვეულო შინაარსი შეიძინა. თავისუფლების მიუხედავად, ადამიანი არაა თავისუფალი და ზნეობრივი. ამ კრიზისის გადაწყვეტა აღარ თავსდება ჩვეული აკადემიზმისა და მეცნიერული რესპექტაბელობის საზღვრებში. ამ კრიზის რელიგია ვერ წყვეტს. რელიგია თვითონ არის გამოუვალ კრიზისში. მართლმადიდებლობამ წარსულის იდეალიზება კი არ უნდა მოახდინოს, არამედ გამოიმუშაოს მიდგომა არსებული სინამდვილისადმი, როგორც ეს კათოლიციზმსა და პროტესტანტიზმში მოხდა.

„მონანიების“ ეკრანზე გამოსვლის 15 წლისთავი მძიმედ გასახსენებელი იქნება უსამართლობითა და სიცრუით დაწყლულებულ საზოგადოებაში. ცოდვა ცოდვაზე ედება საქართველოში და იქმნება  შეშლილი ურთიერთსიძულვილის გაუსაძლისი გარემო. ასეთ მცირე ქვეყანაში შესაძლებელი ყოფილა ამდენი ბოროტება. დგება ცალკეული ადამიანისა და მთელი საზოგადოების პასუხისმგებლობის საკითხი, რომელიც თავს იქცევდა რელიგიით.  მესიანიზმი ყოველთვის განკითხვით იწყება. ფილმ „მონანიების“ გახსენება შეარცხვენს ქართველ საზოგადოებას, რომელიც საკუთარი სიმდაბლით ზარდაცემული მუდამ ღმერთს მოუხმობს და შორს არის მისგან.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s